Nu wordt echter een hele serie leden van de Europese Unie in verband gebracht met een mogelijk faillissement: Griekenland, Portugal, Spanje, Italië maar ook steeds vaker België en Ierland. Griekenland staat aan de wieg van wat zich ontwikkelt als een kleine crisis. Griekenland noteert een nationale schuld die 112 procent van het bruto binnenlands product bedraagt. In Spanje valt de staatsschuld nog relatief mee, maar is de werkloosheid met 20 procent draconisch en bedraagt het handelstekort 10 procent van de economie.
De euro is in het jaar 2002 door elf EU-lidstaten ingevoerd. De laatste weken daalt de euro enorm aan waarde, een gegeven waarvan de export op korte termijn profiteert. Maar volgens Alfred Kleinknecht, hoogleraar innovatieve economie aan de Technische Universiteit in Delft, is het juist een agressief exportbeleid dat aan de basis staat van de malaise in onder andere Griekenland. Kleinknecht stelt dat producten in Zuid-Europa feitelijk 20 tot 30 procent duurder zijn vanwege een veel lagere arbeidsproductiviteit. Nederlandse producten concurreren dus de lokale productie uit de markt. De Griekse of Spaanse consument denkt aan zijn of haar eigen particuliere belang en weigert de eigen, relatief dure, producten te kopen.
"Landen konden vroeger bij een onvoordelige concurrentiepositie importbeperkingen opleggen, maar als lidstaat van de EU en de Wereldhandelsorganisatie WTO hebben de landen deze optie niet meer. Dankzij de invoering van de euro kunnen landen de waarde van hun munteenheid ook niet meer verlagen."
Een goedkopere munt zou zich vertalen in een betere concurrentiepositie. Nu worden landen min of meer gedwongen steeds meer te importeren uit productieve landen als Duitsland en Nederland. Het gevolg is dat handelstekorten zich opstapelen, de werkloosheid stijgt en de economische groei stagneert. "Nederland exporteert in feite werkloosheid", aldus Kleinknecht.
De overheidsinkomsten dalen terwijl de sociale lasten door de situatie juist omhoog gaan. Bovendien zal de regering proberen met stimuleringsbeleid bepaalde takken van de economie te versterken. De overheid loopt daardoor tegen grotere begrotingstekorten op.
Wanneer landen in theorie in staat lijken met economische groei en een relatief lage werkloosheid de achterstanden weg te werken, zoals in het geval van Nederland of België, is het probleem beperkt. Voor landen als Griekenland en Spanje is dit niet zo.
"In de praktijk reageert de markt niet zoals in het neoklassieke denken altijd is voorgesteld. De toegenomen import leidt niet tot innovatie en dus een hogere productiviteit van de eigen bedrijven. De rijken worden in de praktijk rijker en de armen worden armer." Het zou daarom volgens de Duitse hoogleraar beter zijn als Noord- en Zuid-Europa aparte euromunten voerden. De belangrijke landen in Europa lijken deze koers nog niet te willen varen en hebben toegezegd Griekenland te willen helpen, hoewel niet met geld.
