Het gevolg is dat de aardappelprijs te wensen over laat, stelt de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV).
Het onderzoeksinstituut LEI stelde in 2005 dat ongeveer 40 procent van de consumptieaardappelen op contract wordt geteeld. Volgens NAV-bestuurder Keimpe van der Heide is dat nog steeds zo.
Toch komt de NAV op een veel hoger percentage aardappelen dat niet vrij verhandelbaar is. Van der Heide: "In de contracten wordt bijvoorbeeld 25 ton per hectare vastgelegd. Maar de rest van de aardappelen wordt meestal meegeleverd. De afnemers zijn zo van ongeveer 70 procent van de aardappelaanvoer al verzekerd."
Volgens Van der Heide wordt nog eens zo’n 20 procent van de aardappelen verhandeld via pools. "Een aantal pools zijn vrij maar een deel van de pools is gelieerd aan een afnemer. Slechts 10 procent van alle aardappelen zijn echt vrij verhandelbaar."
Het gevolg is dat de aardappelprijs onder druk staat, stelt Van der Heide. "In de jaren dat er voldoende aardappelen zijn hoeven de afnemers de vrije markt niet op. Als de prijs stijgt trekken ze zich terug."
Contractteelt
De NAV heeft niks tegen contractteelt, benadrukt Van der Heide. "Dat is een individuele keuze van een aardappelteler. Maar gezien alle meeleveringen is het collectieve belang daar niet mee gediend. Zo geven de telers het stuur uit handen aan de afnemers. Maar het voordeel van de contractteelt is wel dat de teelt beter is afgestemd op de vraag in de afzetmarkten."
Toch wil marktwerking niet zeggen dat de prijzen altijd beter zullen zijn. Van der Heide: "De prijs is afhankelijk van de balans tussen vraag en aanbod. Maar bij meer marktwerking is er meer kans op een plusje op de prijs."
De NAV denkt dat alleen beperking van het aanbod kan leiden tot structureel betere prijzen. Van der Heide: "Maar dat is een kwestie van de lange adem. De andere schakels in de keten zullen niet zo maar een deel van hun marge doorschuiven naar de telers."
